Sint Jan voor beginners

Digitaal bladeren

Sint Jan voor beginners
Auteur:

Sint Jan voor beginners

Herman Lerou maakt de Sint-Jan toegankelijk voor iedereen
Laat er geen twijfel over bestaan: ‘Onze Ouwe Sint-Jan’ behoort tot de allermooiste kerkgebouwen van ons land, wellicht van Europa. De Sint-Jan staat landelijk te boek als een ‘Kanjermonument’ – een beeldbepalend rijksmonument. We zijn er met z’n allen meer dan terecht apetrots op en willen er dan ook veel over weten. Op verzoek van uitgeverij Coopers&Co verschijnt van de hand van Herman Lerou in mei/juni het boekwerk ‘Sint-Jan voor Beginners’. Het boek maakt deel uit van de serie ‘Voor Beginners’, die alles wat onze mooie stad aangaat door middel van vijftig vragen en vijftig antwoorden terugbrengt tot een hapklare brok voor iedereen. Dus ook voor ‘vreemdelingen en jongelingen’….. .

Tekst: Hans van Kasteren | fotografie Olaf Smit

Hoewel geen geboren en getogen Bosschenaar staat Herman Lerou (Rotterdam, 1942) te boek als een absolute autoriteit waar het de Sint-Jan betreft. Hij is van professie architect. In die hoedanigheid was hij onder meer mede verantwoordelijk voor de Hogeschool Den Bosch, de nieuwbouw van Stadion De Vliert en verzorgingshuis Anthoniegaarde. In 1999, toen hij afscheid nam van zijn architectenbureau, raakte hij via de toenmalige burgemeester Don Burgers nauw betrokken bij de Sint-Jan. Hij nam uiteindelijk als kerkbestuurslid de coördinatie en directie van de Kanjerrestauratie van de Sint-Jan op zich (1999 – 2011). Bij de votooiing van de restauratie werd gesteld dat de Sint-Jan ‘er weer vijftig jaar tegen zou kunnen’. Voor zijn vele (vrijwilligers-) activiteiten is Lerou meerdere malen onderscheiden. Als vanzelf ging hij zich verder verdiepen in alles wat met de Sint-Jan te maken heeft. Een gepassioneerde liefhebber, die we verder ongestoord aan het woord laten.

De ruimte ‘voelen’
Herman Lerou: “Ik kom elke week in de ‘Kathedrale Basiliek van Sint-Jan Evangelist’, zoals de kerk voluit heet. Dat doe ik uit een primaire behoefte. Om te lopen over een deel van de niet minder dan 520 grafzerken die de kerk telt. En om ‘de ruimte te voelen’. Ja, dat klinkt misschien wat vreemd, maar zo beleef ik dat. Je voelt de ruimte, je ontmoet de bijzondere verticaliteit in combinatie met de rijke neogotische beeldenschat. Dat gevoel doet mijn hart als architect goed. Telkens weer. Maar ik denk dat velen dat zo ervaren. Verder is de Sint-Jan natuurlijk een laat-gotisch gebouw, maar er zijn meerdere elementen van diverse andere bouwstijlen terug te vinden. De kathedraal is mede daardoor niets minder dan een historisch prentenboek. Daarin onderscheidt de Sint-Jan zich. En wat dacht je van de rijke ornamentiek – neem nou die 96 luchtboogbeelden. Even tussendoor: als je interesse hebt in deze beelden, lees dan het boek ‘De luchtboogbeelden op de Sint-Jan’ van de hand van Ronald Glaudemans. Ik ben er verder oprecht trots op dat ik in 2013 het initiatief heb genomen tot de ‘Wonderlijke Klim’, waardoor in 2016 veel van die unieke ornamentiek voor een groter publiek toegankelijk werd gemaakt. We hebben niet minder dan 125.000 bezoekers mogen verwelkomen! Natuurlijk ben ik verknocht aan de Sint-Jan. Een weergaloos kerkgebouw. De kerk behoort tot de top, hoewel we zeker ook in het buitenland fantastische bouwwerken aantreffen. Voorbeelden? De kerken in de Franse steden Amiens en Rouen. Er zijn veel overeenkomsten tussen deze twee en de Sint-Jan in relatie tot de plattegrond en bouwkundige aspecten. Maar er zijn ook verschillen. Amiens en Rouen, dat is pure gotiek. Maar onze Sint-Jan heeft, zoals eerder gezegd, ook aspecten van andere bouwstijlen. De kerk is in aanvang gebouwd onder leiding van bouwmeester Duhamel, aan wie ook het befaamde ‘Gedraaid Baldakijn’ wordt toegeschreven. Duhamel gebruikte vele soorten steen, zoals zandsteen, trachiet, ledesteen, kalksteen en met name tufsteen. Die steensoorten kwamen met name uit landen als Frankrijk, België en Duitsland. Ook de meeste bouwers waren, behalve uit Nederland natuurlijk, oorspronkelijk afkomstig uit die landen. Gastarbeiders avant la lettre! Een latere bouwmeester was Jan Heins. Misschien een aardig detail: ik woon in de Jan Heinsstraat hier in de stad!”.

Bekostiging
“Natuurlijk kost het een paar centen om dit prachtige, enorme gebouw op een verantwoorde wijze te onderhouden. Denk gerust aan € 800.000 – € 1.000.000 per jaar. Hoe dat wordt bekostigd? We kunnen gelukkig rekenen op een forse subsidie van rijk/provincie/gemeente. Denk aan zo’n 80% van het genoemde bedrag. De overige 20% wordt gesuppleerd door de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan, waar ik reeds twaalf jaar bestuurslid van ben. Dat geld komt van allerlei bronnen (loterijen, particulieren, bedrijven, legaten en acties), maar bijvoorbeeld ook van de opbrengsten van de ‘Wonderlijke Klim’ vorig jaar. Reken maar even mee: een kaartje kostte zeven euro, waarvan zes euro naar de Stichting kon gaan. Honderdvijfentwintigduizend bezoekers, dus dat telt!”

Het boek
“Allereerst: ik ben geen historicus, maar heb wel een doorontwikkeld historisch besef. En ben door mijn activiteiten voor het kerkbestuur best goed ingevoerd in de geschiedenis van de Sint-Jan, zeker ook de meer recente. Onder meer die kennis hebben we kunnen verwerken in het boek, dat dus gaat verschijnen in mei of juni. Ik heb er met veel genoegen aan (mee)gewerkt, vooral ook omdat mijn zoon Stephan zorg draagt voor de grafische vormgeving van het boek. We hebben allerlei in mijn optiek interessante feiten en wetenswaardigheden kunnen vermelden, ook meerdere niet zo voor de hand liggende of voorheen nauwelijks beschreven zaken. Want wie weet bijvoorbeeld nog dat de Sint-Jan in 1979 een tijd lang bezet is geweest? Het ging om een grote groep Turkse christenen, die in ons land geen asiel kregen. Monseigneur Bluyssen heeft toen nog opgetreden als een soort bemiddelaar tussen deze groep Turkse christenen en de overheid. En we hebben het natuurlijk ook over het Sint-Jansmuseum. Ik vind dat dit museum zou kunnen en misschien wel zou moeten uitgroeien tot een Nationaal Museum voor Gotische Bouwkunst. Het boek past inderdaad in de serie ‘vijftig vragen – vijftig antwoorden’ van voorgangers als ‘Jeroen Bosch voor Beginners’ en ‘’s-Hertogenbosch voor Beginners’, een concept van Coopers&Co. Ik heb begrepen dat er al hard wordt gewerkt aan een nieuwe uitgave: ‘Oeteldonk voor Beginners’, dat later dit jaar gaat verschijnen”.

0 Reacties uitgeschakeld voor Sint Jan voor beginners 2202 24 april, 2017 Interviews, Nieuws april 24, 2017

Facebook Comments