‘Het werk tilt mij omhoog’

Digitaal bladeren

‘Het werk tilt mij omhoog’
Auteur:

‘Het werk tilt mij omhoog’

Een leven zonder kunst is ondenkbaar voor Ies Schute

Ze is een mooie, bijzondere vrouw en kunstenaar. Een kunstenaar die volstrekt haar eigen pad bewandelt, haar werk van binnenuit laat ontstaan, eigenzinnig en bescheiden tegelijkertijd. Ies Schute is een jaren-zestig kind van ras-Bosschenaren, opgegroeid in de binnenstad van Den Bosch en na wat omzwervingen teruggekeerd op het honk. Dat ze al veertig jaar getrouwd is met haar jeugdliefde en moeder is van twee volwassen kinderen komt allemaal voorbij in het gesprek, maar het gaat toch vooral over haar kunst. Hoe dat altijd bij haar leven heeft gehoord en hoe gelukkig ze daarvan wordt. Of zoals Ies het zelf zegt: “Het werk tilt mij omhoog”.

Tekst: Jacky Goossens | fotografie Olaf Smit

In haar atelier aan de Sint Josephstraat zie je wat ze daarmee bedoelt. Zoals de een dagboeken vol schrijft, zo krijgen de dagboeken vorm in geschilderde tekeningen op A4. Je vindt ze in haar werkruimte in stapeltjes op de grond, op bureaus, krukjes en in opberglades. Allemaal momentopnames. “Elke dagboektekening staat op zichzelf, maar samen vormen ze een verhaal.” Ze schildert over de alledaagse dingen van het leven. “Over iets dat ik heb gezien, gehoord of heb gelezen in de krant. Bepaalde muziek, een wandeling met de hond langs de Maas, werken in de tuin, reizen, het kan van alles zijn. Ik heb altijd veel gereisd en tijdens die reizen ook gewerkt. Al die ervaringen komen terug in wat ik maak, al is de vertaling iedere keer anders.” Ze heeft in de loop der jaren een prachtig cv opgebouwd, van exposities tot installaties en werken in opdracht. Ook grote stukken waarvan er een aantal aan de muren in haar atelier hangen. Maar met de dagboekentekeningen die ze sinds 2004 maakt, lijkt ze het dichtst bij zichzelf te staan. Het past. Als een lekkere, warme jas.

‘Als klein kind was ik al aan het ‘frutten’,
dingen aan het maken, aan het tekenen’

‘Leer gewoon een beroep!’
Een leven zonder kunst is ondenkbaar voor Ies. “Het is er altijd geweest. Als klein kind was ik al aan het ‘frutten’, dingen aan het maken, aan het tekenen. Voor dat soort vakken haalde ik op school ook altijd goede punten. Toen ik mijn ouders vertelde dat ik naar de kunstacademie wilde, was dat even slikken voor ze. ‘Leer gewoon een beroep!’, zeiden ze. Tja, zo ging dat in die tijd. Maar dat heb ik dus gedaan. De lerarenopleiding in Tilburg.” Dat klinkt braaf? “Nee, niet braaf, het was gewoon zoals het was. Ik heb het lesgeven altijd erg leuk gevonden. En ben daarnaast ook blijven schilderen en exposeren. Dat was toen een prima combinatie voor mij.” Maar niet voordat ze had geproefd van het roerige leven in de hoofdstad van Nederland. Dus stapte ze na twee jaar Tilburg over naar de lerarenopleiding in Amsterdam. En had daar een geweldig tijd. Vijf jaar heeft ze er gewoond. Naast het Americain! “Ik móest naar Amsterdam. Weg uit Brabant en het Brabantse. Ik woonde hier al heel mijn leven en je bènt dan gewoon van hier. Ik hou heel veel van m’n stadje, maar wilde toen echt weg, iets anders. En ik ben nu ook weer heel erg blij om terug te zijn. Dichtbij mijn roots.”

Je hart volgen
Na vijf jaar Amsterdam en na een aantal verhuizingen, was het tijd om terug te gaan naar Den Bosch. Ook de liefde gaf haar een duwtje in zuidelijke richting. Een aantal jaren combineerde ze het lesgeven met haar werk als kunstenaar en het hebben van een gezin met twee kinderen. “Dat was druk en best veel. Het is niet zo dat ik op een dag het besluit nam om me helemaal de kunst te richten, dat gebeurde gewoon. Nou ja, gewoon is niet helemaal waar. Ik ben in 2002 ziek geweest. Heel erg ziek. Ik had maag-slokdarmkanker en het was de vraag of ik het zou redden. Zo’n ingrijpende ervaring zet je aan het denken: wat wil ik nou echt? Dus heb ik mijn hart gevolgd en ben ik waar ik nu ben.”

’Ik heb mijn hart gevolgd en ik ben
waar ik nu ben’

Vanuit het hart werken betekent voor Ies ook dat het werkproces centraal staat en minder om het resultaat draait. “Van dat resultaat mogen mensen vinden wat ze willen, voor mij gaat het om de weg ernaar toe, het uiting geven aan wat in me opkomt. Mijn hoofd leegmaken. Ik kan iets hebben geschilderd dat ik de volgende dag maar zozo of misschien helemaal niks vind. Kijk, deze bijvoorbeeld (ze wijst op een beschilderde A4 op de grond). Ik keek er vanmorgen naar en was niet tevreden. Zoals voor iedereen, geldt ook voor mij dat niet elke dag een goede dag is. Dat hoort erbij. Wat ik maar wil zeggen: je maakt iets en het is fijn als anderen dat waarderen, maar dat is niet waarom ik mijn dagboeken maak. Het belangrijkste is dat wat ik heb gemaakt, klopt met wat ik ermee wil zeggen.”

Het kunstenaarschap is een solitair bestaan, maar toch staat Ies midden in het leven. Samen met zo’n vijftien collega-kunstenaars stond ze aan de wieg van het kunstenaarscollectief Nova Zembla, inmiddels gevestigd in de voormalige IVO/MAVO aan de Sint Josephstraat, hartje stad. “We werken hier met 29 kunstenaars met allemaal hun eigen specialisme, schilders, architecten, keramisten, enzovoort. In een ver verleden zaten we met onze ateliers in een gebouw aan de Zuid-Willemsvaart, de Rouppe van der Voortfabriek. Het was daar in de winter zó verschrikkelijk koud dat we er met dikke truien, jassen, mutsen en sjaals rondliepen. En het nog steeds koud hadden. We bevroren zowat. Iemand riep op een gegeven moment iets van ‘Het lijkt hier Nova Zembla wel!’ Sindsdien was het dus Nova Zembla en dat is het altijd gebleven. Het leuke is dat hier in de Sint Josephstraat zeker wel tien kunstenaars uit die tijd nog steeds hun atelier hebben. Ons collectief is dus al die jaren blijven bestaan. Ondertussen zijn er natuurlijk mensen weggegaan en nieuwe mensen bijgekomen. Het is een mooie mix geworden van jong en oud.”

Het gewoon laten gebeuren
Ies is een vrije kunstenaar pur sang. Dit sluit het werken in opdracht niet uit, maar ze volgt het liefst wat op haar pad komt. “Als ik ’s morgens mijn atelier binnenkom, weet ik niet wat de dag gaat brengen, wat ik ga maken. Ik neem een kop koffie, volg mijn intuïtie en laat de energie van die dag mijn werk bepalen. Dit leidt de ene keer tot iets kleins en een andere keer tot iets groots. En vergis je niet, kunstenaar zijn, is geen makkelijke weg. Je moet alles zelf doen en je hoofd boven water zien te houden.” Gezien haar staat van dienst is dat aardig gelukt. “Nou ja, de ene keer beter dan de andere keer. Ik laat het vooral gewoon gebeuren, hoewel ik mijn werk natuurlijk ook wel onder de aandacht wil brengen, bijvoorbeeld via social media. En ik merk dat mensen je inmiddels ook wel weten te vinden.”

Ze moet even nadenken over de vraag of ze nog een grote droom heeft. Aarzelend: “Een echte grote droom? Die heb ik volgens mij niet… Misschien nog eens exposeren op een plek waar alles klopt? Het gevoel, de mensen, de galerie? Tegelijkertijd denk ik: dat heb ik allemaal gedaan! In Den Bosch, Nederland, het buitenland. Ik weet het niet… Zolang ik maar hiermee door kan blijven gaan. Het werken aan mijn dagboeken geeft me lucht, ik kan niet zonder. Gewoon doen wat het beste bij me past.” Doen wat het beste bij je past, dat heeft iets ultiems. En dat heeft Ies toch maar mooi voor elkaar: de vrijheid om haar hart te volgen.
Ben je geïnteresseerd in het werk van Ies: www.iesschute.nl.

Ies Schute doet ook mee met de Atelierroute die dit weekend wordt gehouden

 

 

0 Reacties uitgeschakeld voor ‘Het werk tilt mij omhoog’ 1606 22 september, 2018 Nieuws september 22, 2018

Facebook Comments