Digitaal bladeren

Achtentachtig jaar: Da’s nie niks nie!
Auteur:

Achtentachtig jaar: Da’s nie niks nie!

De ‘Komische Folkloristische Fanfare De Kikvorschen’ wereldberoemd in Oeteldonk

De elfde van de elfde is in het Oeteldonkse sowieso een datum die staat. Maar 11-11-2015 heeft iets heel speciaals. Want op die datum bestaan De Kikvorschen 88 jaar: acht keer elf. Da’s nie niks, jongens: een echt jubileumjaar. De ‘Komische Folkloristische Fanfare De Kikvorschen’ is wereldberoemd in Oeteldonk, in de omliggende moerassen en vèr daar buiten. Aanleiding genoeg voor 073Magazine om met enkele prominenten in de roemrijke geschiedenis van de Kikvorschen te duiken. En om even te babbelen over de Kikvorschenrevue van 6 en 7 november! Vier heren schuiven aan: voorzitter Bertie van den Heuvel, Leo Gloudemans (allebei Kikvorschen), Tom Somers (zoon van de beroemde Kikvorsch Jan Somers) en Dassendrager Luciën Teurlings. Zoveel Kikvorschenkennis aan één tafel: dat maken we nooit meer mee.

Tekst: Hans van Kasteren

Hoe zijn de Kikvorschen eigenlijk ontstaan?
De vier Kikvorschdeskundigen vertellen trots en gezamenlijk hun verhaal. Een korte samenvatting: “De Kikvorschen zijn ontstaan aan de stamtafel van herberg ’t Pumpke in de volkswijk De Pijp. Kees Spiering is de samensteller van het boek ‘De Kikvorschen 40 jaar’. Volgens hem zou een verbod uit 1927 om openbaar georganiseerde muziek te maken tijdens het carnaval van 1928 de reden zijn geweest voor de oprichting van het scherts-orkest. Het gebruik van mirletons op houten instrumenten, een trom en bekken kon immers niet aangemerkt worden als ‘muziek’, en als zodanig zouden ze toch de Prins kunnen inhalen. Maar dit verhaal berust slechts op de wellicht vage herinneringen van een aantal Kikvorschen. Wat we wel zeker weten is dat op 14 februari 1928 de toenmalige Peer vaan den Muggenheuvel via de radio de Nederlandse bevolking uitnodigde met carnaval naar Oeteldonk te komen. Aan die uitnodiging werd massaal gehoor gegeven. Met zoveel ‘mensen van buiten’ die het carnaval niet van huis uit kenden kon het niet anders of er vielen hier en daar rake klappen. Al snel verschenen de eerste artikelen over een ‘liederlijke’ feestviering. Burgemeester van Lanschot wilde strenge maatregelen: dit mocht nooit meer gebeuren. Gevolg was dat de kroegen eerder moesten sluiten en dat er geen optocht meer mocht zijn. Ook werd ‘openbare muziek’ verboden. Let op: deze besluiten werden genomen op 16 mei 1928! Toen bestonden de Kikvorschen dus al een half jaar. Hoe het ook zij, de Kikvorschen werden met hun komische mirlitonmuziek en typische humor graag geziene gasten. Ze werden Hofkapel der Dynastie der Amadeiro’s, Prinsen van Oeteldonk. Later, toen het muziekverbod niet meer houdbaar was gebleken, groeiden de Kikvorschen uit tot een echt fanfare-orkest. De bevrijdingsfeesten vormden een hoogtepunt uit die eerste twintig jaar. De Pijp werd omgebouwd naar de beroemde Parijse wijk Montparnasse. Iedere Bosschenaar kende de ‘Rue de la Pipe’. In de loop der tijd hebben de Kikvorschen veel legendarische figuren gekend, zoals Louis (‘Kaat’) de Pauw, Martien van Delft (‘De Kromme’), Willem Thelissen, Jan Bosmans, Jo van Stiphout en Jan Somers, oud-dirigent, voormalig voorzitter en vader van Tom. Zij waren beroemdheden in de Pijp en in de stad.”

De Kikvorschen – dat doet meteen denken aan traditie. Vertel!
Leo Gloudemans weet daar alles van. “Ja, door de jaren heen hebben we onze tradities in ere gehouden. Een paar voorbeelden? Natuurlijk die mirlitons, die hebben we nog steeds. Een ludieke noot, letterlijk en figuurlijk. Verder kunnen vrouwen geen lid zijn en mag de dirigent (letterlijk) geen noot kunnen lezen. Alle leden moeten het ‘Kikvorschengevuul’ hebben. Jan Somers zei het vroeger al: ‘ik heb liever een goeie Kikvorsch dan een goeie muzikant’. We hebben 28 spelende leden, dat heeft te maken met het aantal glaasjes dat je uit een fles brandewijn kunt halen. Een kandidaat nieuw lid wordt eerst aspirant en moet in zijn aspirantentijd aantonen over het ‘Kikvorschengevuul’ te beschikken. Na geruime tijd, tijdens een algemene ledenvergadering, moet de vergadering unaniem van mening zijn dat de aspirant geschikt is. Daarna wordt de aspirant binnengeroepen en begint het ‘kupke wassen’. Het aspirant lid moet officieel ‘het water afzweren’. De voorzitter giet een scheut brandewijn in de mond van de aspirant, wast zijn hoofd (zijn ‘kupke’) met brandewijn en kamt de haren van de aspirant. Als het aspirant lid dit alles goed doorstaat en ook nog het Kikvorschenlied uit het hoofd kan meezingen, kan hij officieel tot nieuw Kikvorschenlid worden benoemd. De voorzitter ‘doet hem dan de das om’.”

Gaan de Kikvorschen met hun tijd mee?
Voorzitter Bertie van den Heuvel: “We houden ons aan de traditie, maar natuurlijk gaan we ook met de tijd mee. Dat kan niet anders. Zo worden vrouwen nu wel degelijk betrokken bij vrijwel alle activiteiten. Dat was vroeger echt niet het geval. Maar: vrouwen mogen nog steeds geen lid zijn. Verder veranderen onze optredens – folklore is minder dan vroeger een uiting van de Kikvorschen. Ook gaan we nu graag op reis, hoewel de Kikvorschen vroeger ook wel reislustige trekken hadden. We zijn in Duitsland geweest, in Frankrijk, in Israël, in Canada, op St. Maarten en al twee keer in China. Hoe we dat allemaal bekostigen? Ach, we hebben onze netwerken…. .” Tom Somers over die reizen: “We zijn overal graag geziene gasten. Ik herinner me dat we ooit in de Duitse stad Remagen waren. Een Duitse vrouw sprak ons aan: ‘Wat James Last is voor de massa, dat zijn de Kikvorschen voor ons, het echte volk hier!’. Mooi, nie dan?”

´Liever een goeie Kikvorsch
dan een goeie muzikant´

Jullie kennen de ‘Dassendragers’. Wat moeten we ons daarbij voorstellen?
“Die das is een onderscheiding”, vertelt voorzitter Bertie. “We verlenen die onderscheiding aan hen die ons met raad en daad terzijde staan. Materieel of op andere wijze. Op initiatief van toenmalig burgemeester van de Ven ontstond in 1973 de ‘Club van Dassendragers van de Kikvorschen ’. Dus niet alle dassendragers zijn lid van deze club. Aspirant-leden worden daartoe aangezocht. Voorzitter is op dit moment Roderick van de Mortel, burgemeester van Vught. En ja, deze club is heel belangrijk voor ons. Mede dank zij hen kunnen we veel activiteiten ondernemen, bijvoorbeeld de Jubileumrevue”.

Wanneer is die revue en wie voert die uit? En komt er ook nie een buukske en een ceedeetje?
Luciën Teurlings: “De voorpremière is op vrijdag 6 november en op zaterdag 7 november is de officiële, feestelijke premièreavond inclusief feestavond. Allebei in het Theater aan de Parade. De revue is een cadeau van de Stichting Jubileumcomité 88 Jaar Fanfare, onder voorzitterschap van Geert van de Ven, aan alle Kikvorschen en Kikvorschvrouwen en aan alle Bosschenaren. Ludiek onderwerp is de vermeende identiteitscrisis bij de Kikvorschen: moeten wij ons aanpassen aan deze nieuwe tijd of juist niet? Het wordt een groots spektakel met dans, veel muziek, figuratie, kostuums, decors, grime en kap. Het gaat allemaal over De Kikvorschen in het echte Oeteldonk, het echte ’s-Hertogenbosch.
Regisseur is Jan van der Els, die samen met Faas Sengers ook voor het script tekent. Faas is verder verantwoordelijk voor muziek en arrangementen en Peter van Kasteren voor de productie. Kaarten voor de Jubileumrevue zijn verkrijgbaar via theateraandeparade.nl of aan de theaterkassa, Parade 23 te ’s-Hertogenbosch. De kosten voor de entree bedragen € 18,00 p.p. voor de voorpremière op vrijdag 6 november; € 65,00 all-in voor de première inclusief volledig verzorgde feestavond op zaterdag 7 november. Daarnaast wordt er een rijk geïllustreerd boek uitgebracht, samengesteld door Leo Gloudemans en Piet Odems, beiden Kikvorschen bij uitstek. Het boek is te bestellen via pr@kikvorschen.nl . En de Kikvorschen hebben ter gelegenheid van het jubileum een prachtige CD opgenomen, met tal van bekende Bossche artiesten. Ook te bestellen via pr@kikvorschen.nl ”.

3 Reacties uitgeschakeld voor Achtentachtig jaar: Da’s nie niks nie! 2135 20 oktober, 2015 Interviews, Nieuws oktober 20, 2015

Facebook Comments