Digitaal bladeren

‘Ze noemen mij het ‘klerenwijf’ van de Dieze’
Auteur:

‘Ze noemen mij het ‘klerenwijf’ van de Dieze’

 

RECTIFICATIE: Op de cover van 073 Magazine wordt vermeld dat de Kring Vrienden 40 jaar zou bestaan.
Dat moet 45 jaar zijn, waarvoor onze excuses!

 

Rotterdamse Dieuwerke de Ruiter als schipper op Bossche Binnendieze

De Kring Vrienden van ‘s-Hertogenbosch bestaat dit jaar 45 jaar. Frans van Gaal brengt in het licht hiervan een verhaal over één van de vele vrijwilligers, maar dan wel een hele bijzondere: Dieuwerke de Ruiter ook wel het ‘klerenwijf’ van de Dieze genoemd. Ook duikt hij in het verleden met Jan Kleyne , één van de founding fathers van de Kring . Dieuwerke: ‘Ik ben een Rotterdamse maar verknocht aan ‘s-Hertogenbosch. Voor mij persoonlijk heel bijzonder. Vroeger, toen ik jong was, kwam je als Rotterdammer niet beneden de rivieren. Het zuiden…? , een no-go area, al te achterlijk. Ik was tot ik in 1979 onderwijzeres in Uden werd, nog nooit in het zuiden geweest, ook niet in ’s-Hertogenbosch’. Nu is zij al 18 jaar schipper op de Binnendieze. ‘Een topattractie voor deze stad. Overal kennen ze die vaartocht. De Kring Vrienden van ‘s-Hertogenbosch, dat zegt veel mensen buiten de stad niet veel, maar de Binnendieze, dat riviertje onder de stad, “wereldberoemd” in heel Nederland’, stelt ze.

Tekst: Frans van Gaal | Fotografie: Olaf Smit

Veelzijdig
In 2014 won ze de behendigheidsprijs als schipper en viel op door haar verhaalkunst. Daarvoor ontwierp ze ook de kleding van de schippers, baliepersoneel en object- en stadsgidsen van de Kring. ‘Ze noemen me wel het klerenwijf van de Binnendieze’, zegt Dieuwerke met een brede glimlach.
Wat haar hoofd bedenkt maken haar handen. In het dagelijks leven heeft ze ook een interieur-ontwerpbureau. Kinderkamers inrichten is haar specialiteit. ‘Ik versier graag. Ik was bijvoorbeeld ook coördinator en ontwerper van de bruidsboten op de Binnendieze. We brengen bruid en bruidegom bijvoorbeeld naar het Zwanenbroedershuis of het Stadhuis.’ Over dat bijzondere riviertje zegt ze nog eens: ‘De Binnendieze is en blijft toch dé trekpleister van ’s-Hertogenbosch. Weet je, in 2016, het Jeroen Boschjaar, hebben we meer dan 200.000 mensen rond gevaren. En iedereen zegt: “Je weet niet wat je overkomt, heel bijzonder, dat varen onder de stad en al die mooie plekjes die je aandoet.”

‘Gastheer van de stad’

45 jaar Kring Vrienden
Keer op keer scoort de stad als toeristische trekpleister. Daarin speelt de Kring Vrienden van ’s-Hertogenbosch als ‘gastheer van de stad’ een cruciale rol. 45 jaar geleden ging de Kring van start. Peter-Jan van der Heijden (1947-1999), creatief brein van de Kring, bedacht een eerste grote stadswandeling. Jan Kleyne, een van de founding fathers van de Kring, herinnert zich: ‘Ik had contact gelegd met Meta de Vries, de eerste vrouwelijke diskjockey op de publieke omroep. Ze had verschillende populaire programma’s zoals Blues, Ballads & Beat, Muziek met Meta en Juist op zondag. En in dat laatste programma konden wij de stadswandeling promoten. Op zondagmorgen stonden bij Centraal wel 2000 tot 2500 mensen.’
Jan vertelt verder: ‘Wethouder Ton Lensen (PVDA) van cultuur vroeg mij eind jaren ’70 of we wilden helpen met een proef, varen over de Binnendieze. De gemeente stelde boten beschikbaar. Peter‑Jan van der Heijden zorgde voor het verhaal. Leo Valentijn, in dienst van de gemeente als baggerman op de Binnendieze, was de schipper.’
Even was het stil. Maar in 1984 keerde de vaartocht terug. De voorbereidingen voor Den Bosch 800 waren in volle gang. De Kring werd uitverkozen om de vaartocht te organiseren. Ze werden een succes. De PR, de boten en de aanlegsteiger en andere kosten waren in een jaar terugverdiend. Maar we hadden een nieuwe organisatie nodig, alleen al voor het geldverkeer. Dat werd de stichting Binnendieze.’

‘Schipperskandidaten moeten
veel in hun mars hebben’

Vaar- en vertelbewijs
Vandaag de dag ogen de schippers van de stichting als professionals. Ze doen dat overigens als vrijwilliger. Dieuwerke hierover: ‘Ik vaar twee keer per week. Dat is verplicht. Het ritme moet erin blijven. Ik vaar ook nog alle trouwboten. Er komt wat bij kijken hoor voor je schipper bent. De selectieprocedure is streng, kandidaten moeten ook veel in hun mars hebben. Je moet veel theoretische kennis – stadsgeschiedenis – kunnen opnemen. Je moet die kennis op een aantrekkelijk wijze kunnen overdragen. Sociale vaardigheden zijn cruciaal. Je moet fysiek en mentaal helemaal op orde zijn. En niet te vergeten, je hoort over een echt vaarbewijs te beschikken. Ik zeg wel eens: ik heb een vaar- en vertelbewijs. Vaar maar eens over die Binnendieze en vertel er dan maar een boeiend verhaal bij. Weet je, van de schipperskandidaten slaagt de helft min één niet!’

Rotterdam-‘s-Hertogenbosch
Dieuwerke houdt nog steeds van Rotterdam. Met zichtbaar plezier vertelt ze over de plek waar ze opgroeide, de Heijplaat. ‘Mijn vader was kotteraar en fijnbankwerker bij de Rotterdamse Droogdok Maatschappij (RDM). Hij was altijd weer trots als een “schip van hem” voor het eerst uitvoer. Op de Heijplaat woonden bijna alleen arbeiders van de RDM, een echt arbeidersdorp. Ik hoor het gefluit van de boten nog en denk met plezier terug aan het zwembad en die mooie school’.  Rotterdam of ’s-Hertogenbosch? Dieuwerke: ‘Ik blijf Rotterdamse. ’s-Hertogenbosch is een mooie en vooral ook gezellige stad. Maar vlak de skyline van Rotterdam niet uit. Het zijn heel verschillende steden. Maar ze hebben ook iets gemeen. Ze hebben een geschiedenis als doorvoer- en opslaghaven. Rotterdam is Maasstad, ’s-Hertogenbosch is dat toch eigenlijk ook. En heb je het over de mensen: de Bosschenaar is voor Brabantse begrippen direct, de Rotterdammer voor iedereen.’

‘De Bosschenaar is voor Brabantse begrippen direct,
de Rotterdammer voor iedereen’

Oermoeder
Over zichzelf zegt Dieuwerke: ‘Ik vertel graag. Het Mirakelboek en de verhalen over Soete lieve Moeder inspireren mij. Ik verzorg de bloemen in de kapel en ja, ik ben wel gelovig en zelfs een beetje religieus. Volgens mij vindt Maria het niet erg dat een protestants meisje dat doet. Ik bewonder de devotie van de Bosschenaren voor Maria. Als je ziet hoeveel bloemen er worden neergelegd en al die kaarsjes. Dat hoort bij Den Bosch. Dat moet je koesteren. Dat is minder van de kerk dan van Den Bosch. Het bewijst: geloof zit in jezelf. Ik denk wel eens, misschien voert die gehechtheid aan Maria wel terug naar de oermoeder’.

‘Een tentoonstelling over de geschiedenis van de Binnendieze en de restauratie
in het ticketkantoor zou mooi zijn’

Trotse schipper
Met trots verwijst Dieuwerke naar het logo van de schippers. ‘Dat heb ik dus ook ontworpen. Varen op de Binnendieze is een heel apart product. Dan is een apart logo niet verkeerd. Het maakt ons herkenbaar. Ik zou ook willen dat de gidsen met de kleding meededen. Herkenbaar gekleed zijn als stadsgids, dat is toch mooi.’
Er kunnen nog meer dingen beter. Dieuwerke hierover: ‘Ik vind het oprecht jammer dat er niets meer met het oorspronkelijk kaartverkoopadres gebeurt, het door Marius van de Wildenberg ontworpen ticketkantoor. Nu doet het dienst als plashok. Dat is niet goed. Waarom geen tentoonstelling over de geschiedenis van de Binnendieze en de restauratie?

Naar de hond
‘Ik heb mij in de jaren ‘70 en ‘80 sterk gemaakt voor de positie van vrouwen in het onderwijs. Vooral als vrouw directeur worden was toen heel moeilijk. En nu…het is na te gaan, beroepen waar veel vrouwen in blijven hangen, worden slecht betaald op den duur. Mijn pensioen is dus niet zo hoog dat ik een appartement op zichtlokatie kan bewonen. Geen punt hoor, ik woon mooi in een appartement aan de Westerburgerweg, een echte Bossche buurt toch’.
Dieuwerke kijkt op haar horloge en zegt: ‘Als je het niet erg vind hou ik er nou mee op. ik heb genoeg verteld. Ik ga naar Joris mijn hond. Ik weet dat ie niks liever wil dan dat ik thuis kom. Ik zie hem al kwispelen.’


Loop eens binnen in onze Kringwinkel!

Wist u dat u bij de Kring Vrienden van ’s-Hertogenbosch ook op uw gemak kunt winkelen? Naast boeken hebben wij ook vele andere leuke producten, bijvoorbeeld voor een passend Bosch cadeau.

De Kring draagt het cultureel erfgoed van onze mooie stad met liefde uit en wij geven dan ook regelmatig boeken uit over zeer uiteenlopende onderwerpen. Voor de liefhebbers van historie bieden wij natuurlijk een uitgebreide keuze.
Voor diegenen die op zoek zijn naar toegankelijker leesvoer, is er uiteraard ook keuze te over. ’s-Hertogenbosch voor Beginners is een prachtig boekje voor bijvoorbeeld nieuwkomers in de stad. En leuk om te geven voor Sinterklaas. Want aan de hand van de vele wetenswaardigheden maak je er zo een Bosch rijm bij. Geen inspiratie, dan biedt het Bosch Woordenboek zeker uitkomst.
René van Rijckevorsel schreef de spannende thriller Zwanenbroeders die zich grotendeels in en rondom de Sint-Jan afspeelt. Combineer dit boek bijvoorbeeld met een cadeaubon van de Kring Vrienden voor een rondleiding in het Zwanenbroedershuis.

En wie kent de Bossche bol nou niet? Jan de Groot, bakker van de enige echte Bossche bol liet ter gelegenheid van zijn jubileum een fraai boekje met veel foto’s samenstellen.

Maar we hebben veel meer te bieden. Wat te denken van bijvoorbeeld de Bossche vlag?
Te koop in twee groottes, gemaakt van stevige stof om buiten te laten wapperen. En iemand een Bossche groet sturen, kijk dan eens in onze kaartencollectie. Zo hebben we prachtige kaarten van de Bossche illustrator Guus Ong, die Janus Kiep meesterlijk portretteert. Een van de meest gefotografeerde beeldjes op de Sint-Jan is de belengel. Een replica is ook bij ons te koop. Evenals prachtige gekleurde beeldjes van figuren uit de schilderijen van Jeroen Bosch.

Als hofleverancier van rondleidingen en wandelingen, brengen we een flink aanbod van wandelingen, zoals onze succesvolle Bossche Speur- en Lekkernijenwandeling. En in november verschijnt ’s-Hertogenbosch en A.F.Th. van der Heijden, een literaire wandeling door zijn moederstad. Een nieuwe blik op onze stad door de ogen van een van Neerlands beste schrijvers, wiens moeder uit Den Bosch kwam. Onze producten zijn allemaal te koop in onze Kringwinkel aan Parade 12 en in beperktere mate in het Bolwerk Sint-Jan, Sint-Janssingel 25. Geopend van dinsdag tot en met zondag, maandag gesloten.
Kringwinkel, Parade 12 en Bolwerk Sint-Jan, Sint-Janssingel 25

0 Reacties uitgeschakeld voor ‘Ze noemen mij het ‘klerenwijf’ van de Dieze’ 245 01 november, 2018 Interviews, Nieuws november 1, 2018

Facebook Comments