Digitaal bladeren

Den Bosch is van alle tijden
Auteur:

Den Bosch is van alle tijden

Wij verwelkomen hartelijk Timo de Rijk, directeur van Designmuseum Den Bosch.
Hij laat ons met zijn column scherper naar onze stad kijken.

Beste lezers, het volgende blijft even onder ons: maar ik ben er achter gekomen dat ‘s-Hertogenbosch helemaal geen middeleeuwse stad is. We kunnen met zo’n grillige stadsplattegrond en de adembenemende Sint-Jan natuurlijk alle toeristen wijs maken dat Jheronimus Bosch hier zelf de straten versleten heeft, maar wie goed rondkijkt weet wel beter.
Natuurlijk kent het centrum zijn middeleeuwse juwelen als de gevel van de Sint- Anthoniuskapel en De Moriaan aan de Markt maar het aanzien van de binnenstad zelf wordt gevormd door woonhuizen uit de negentiende eeuw. De Hinthamerstraat, de Kerkstraat en de Vughterstraat zijn parades van hoofdzakelijk woongebouwen, uit de tijd toen de eerste winkelpuien al verschenen en de huizen definitief niet meer van hout werden gebouwd. Die negentiende eeuw was een verzameleeuw, een smeltkroes van historische stijlen en bedoelingen en juist in Den Bosch zien we vele, vaak verfijnde maar soms ook ronduit karikaturale verwerkingen van de gotiek, de renaissance en de Franse bouwstijlen uit de achttiende eeuw.
Die staalkaart van vormgevingen is het werkelijke kenmerk van Den Bosch. En daarom vind ik een van de mooiste stukken van de stad de driehoek bij het stadhuis. Het stadhuis zelf is een prachtig voorbeeld van zeventiende-eeuws Hollands classicisme. In later jaren zal nog wel eens gegniffeld zijn dat uitgerekend een ‘protestante’ gevel het katholiek geachte middeleeuwse gebouw verborg dat er nu nog achter schuil gaat. Maar we gaan verder, en dan wordt het nog spannender; vlak naast het stadhuis staat het gebouw van Hudson’s Bay, ooit in 1931 gebouwd voor het onlangs gefailleerde Vroom & Dreesmann. De gevel maakt een schitterende ronding naar de ingang van de Vughterstraat en verraadt een luxueus klein warenhuis dat pas later roltrappen kreeg waardoor de prachtige glas-in-loodramen en zoveel meer moois nu aan het oog onttrokken zijn. Het ensemble in dat stukje van de stad, want zo heet dit in monumentenjargon, wordt aan de overkant naar mijn idee compleet gemaakt door het winkelgebouw van Perry Sport aan de Pensmarkt. Ja, beste lezer, ik plaag u niet. Gemakkelijk houdt u dit gebouw voor een lompe betonnen doos, maar bij nadere beschouwing is het een verfijnd ontworpen modernistisch gebouw van gedistingeerd grijs natuursteen. Kijk eens goed hoe mooi het materiaal is verwerkt en hoe de balans tussen de open en gesloten volumes en vormen een spannend gebouw oplevert. In tegenstelling tot wat je denkt is dit gebouw juist op straatniveau het meest open van de hele omgeving. Loop er eens omheen, want het is aan alle drie de kanten prachtig; een loepzuiver voorbeeld van een luxueus Nederlands naoorlogs modernisme. En gelukkig wijkt het sterk af van het stadhuis, van het oude V&D-gebouw en van de Sint-Jan. Dat doen namelijk de meeste gebouwen in de stad. Want Den Bosch is letterlijk van alle tijden.

Timo de Rijk, directeur Design Museum Den Bosch

0 Reacties uitgeschakeld voor Den Bosch is van alle tijden 399 25 januari, 2019 Column januari 25, 2019

Facebook Comments