Digitaal bladeren

Wisten jullie dit al?
Auteur:

Wisten jullie dit al?

Met carnaval gaan veel Bosschenaren en buitenlui los. Even weg uit die sleur. Het pak wordt een pekske of een boerenkiel met oeteldonkse sjaal. Zorgeloos zwerven (of is het ‘dweilen’) door de Bossche binnenstad die drie dagen of eigenlijk al veel langer voor Oeteldonk doorgaat. Dat mooie feest lijkt zo vanzelfsprekend maar dat is het natuurlijk niet. Daar wordt over nagedacht! Al sinds 1882! Hier wat ‘facts & figures’.

teksten: Bert Damen

foto: Gérard van Kessel

Wij kennen de nieuwe prins!
Om 11 over 11 op zondagochtend 3 maart stapt de prins op Oeteldonk Centraol uit het antieke treinstel op de prinselijke stapsteen. Zijn onderdanen wachten ongeduldig op het Stationsplein. Pas dan is het grootste geheim van Oeteldonk 2019 onthuld: de nieuwe prins. Wij weten wie het is: het is Amadeiro de 26ste, de opvolger van zijn vader Amadeiro de 25ste. Flauw geintje? Och, eigenlijk maakt het toch niet uit, wie in het pak van Amadeiro kruipt. Als hij maar kan zwaaien, lekker kan praten, van een pilsje houdt èn de Oeteldonkse ziel doorgrondt. We weten ook zeker dat het geen Bosschenaar is. Voor de nieuwe prins en zijn adjudant zijn inmiddels de pakken ‘op maat’ gemaakt: de prins heeft dus een ander postuur dan zijn voorganger. Ook staat een nieuwe prinsenwagen klaar. Even afwachten, maar we hebben er vertrouwen in dat de dynastie in goede handen is.

foto: Henk van Vught

 

De intocht is de optocht niet!
Oeteldonk is maar liefst drie ‘tochten’ rijk. De intocht op zondag, de optocht op maandag en de kinderoptocht op dinsdag. De zondagse intocht is open en spontaan van karakter. Doe gewoon mee als je zin hebt, inschrijven hoeft niet. Als je je maar aan de regeltjes houdt (geen elektronische muziek, geen gemotoriseerd verkeer). Een mooie gelegenheid voor humor, creativiteit, een ludiek optreden; inspelen op de actualiteit, de (lokale) politiek of gewoon iets wat je even kwijt wil. De interesse om mee te lopen groeit al jaren. Het kan even duren voor de laatste deelnemers langs het bordes met gasten op de Markt paraderen.
Voor de optocht op maandagmiddag is het altijd spannend hoeveel wagens en loopgroepen zich aanmelden. Goed nieuws; dit jaar zijn er met zestien, twee grote praalwagens meer dan vorig jaar. Het bouwen van zo’n wagen is echt een vak apart en kost maanden de tijd voor een speciale groep fanatieke Oeteldonkers: bezoek de bouwhal aan de Ertveldplas maar eens.
En voor de echte liefhebbers: ga vooral naar de kinderoptocht kijken op dinsdagmiddag. Een explosie van Oeteldonkse creativiteit door jonge carnavalsvierders in opleiding. Ben er op tijd bij, ze zijn niet te houden en lopen de korte route in hoog tempo.

foto: Gérard van Kessel

Oeteldonk, dat gaat toch vanzelf ?
Carnaval is een spontaan feestje, dat helemaal vanzelf gaat, toch? Inderdaad, veel gaat vanzelf en de ziel van carnaval zit in al die Oeteldonkers die het op hun manier vieren. Maar Knillis klimt echt niet zelf op zijn sokkel. Het is de Oeteldonksche Club van 1882 die zorgt voor structuur en het behoud van de cultuur, de rode (en witte en gele) draad. Er is menskracht en budget nodig om de stad aan te kleden, evenementen te organiseren en de tradities te bewaken. De bouwers van de optocht hebben een eigen hal, er is een Muzejum en basisscholieren krijgen Oeteldonkse les. Zonder die tradities en cultuur heb je geen ruggengraat en onderscheidt Oeteldonk zich niet van een doorsnee feest.
Die Oeteldonksche Club is opgericht in 1882 door de gegoede burgerij toen de kerk en de bestuurders niets van carnaval moesten hebben. Inmiddels is het een vereniging met 14.000 leden. Dat zorgt voor structuur, maar ook voor inkomsten. Oeteldonk kent 161 officiële clubkes. Elf ‘ministeries’ onder aanvoering van minister-president Sander van de Gevel zorgen voor de organisatie. Er is zelfs een boerenparrelement dat de bestuurders in de gaten houdt. Het is net echte democratie…

foto: Henk van Vught

De Oeteldonkse economie
Oeteldonk, dat is populaire cultuur, maar ook bizniz. Een magneet voor toeristen en gast-Oeteldonkers die samen met de autochtone Oeteldonkers heel wat eurootjes spenderen. Het CBS rekent voor dat de gemiddelde carnavalsvierder in Nederland (in heel Nederland 1,5 miljoen) 180 euro besteedt, waarvan ongeveer de helft aan drank. Dat gaat dan om zeg maar vijf carnavalsdagen: de gemiddelde Oeteldonk zal ver boven dit landelijke gemiddelde zitten. Een investering van vele miljoenen euro’s in de Oeteldonkse economie, daar hoef je de rekentoets niet gehaald voor te hebben. Naar de omzet van cafés, visboeren, eettenten en de (pop-up)carnavalswinkels is het alleen maar gissen; de werkelijke bedragen blijven het grôte geheim van Oeteldonk. Het CBS becijfert dat een gemiddeld café negen keer zoveel omzet als in een normaal weekeinde. Dat is een landelijk gemiddelde; in Oeteldonk zal het minimaal de factor elf zijn.
Bekend is dat de gemeente ’s-Hertogenbosch naar eigen zeggen 157.000 euro besteedt aan carnaval. De begroting van de Oeteldonks Club die het feestje regelt, bedraagt zo’n vier ton. De koers van het pilske: Tussen de 2,70 en de 3,00 euro. Het zal de liefhebbers niet boeien: voor de Oeteldonker is carnaval toch onbetaalbaar….

foto: Gérard van Kessel

Het grootste evenement van Nederland?
Steeds meer mensen komen naar het Oeteldonkse durp, het is elk jaar drukker. Zijn het er tienduizenden of meer dan honderdduizend? Toch komt Oeteldonk niet voor op het lijstje van de grootste evenementen van Nederland.
In de top vijf van vrij toegankelijke evenementen staan de Rotterdamse marathon, de Vierdaagsefeesten in Nijmegen en de Tilburgse kermis. Oeteldonk telt niet mee en dat is misschien maar goed ook. De laatste jaren is Crowd Control geïntroduceerd: ledborden en steltlopers wijzen de stromen bezoekers de weg en camera’s houden de boel in de gaten. In de Korte Putstraat moet je op drukke tijden al in de rij om de straat te betreden. Welke straten krijgen er binnenkort nog meer een portier? Naast politie en stadswachten worden op zondag vijftig extra verkeersregelaars ingezet. In de vroege ochtenduren haalt de gemeente ruim 45.000 kilo afval van straat!
Toch is Oeteldonk heel terughoudend in het zoeken van landelijke aandacht en ‘de grootste willen zijn’ is ook niet de ambitie. Misschien wel om het leukste evenement van Nederland te zijn; voor Oeteldonkers onder elkaar…

 

Wil je nog meer weten over Oeteldonk?
‘Oeteldonk Voor Beginners, ook voor gevorderden’ Uitgave is o.a. verkrijgbaar bij Boekhandel Heinen en bij Coopers&C0
Geschreven door Hans Tervoort, Roger Schouten, Huub van Mackelenbergh, Rob van de Laar en Bert Damen.

 

 

 

 

0 Reacties uitgeschakeld voor Wisten jullie dit al? 516 22 februari, 2019 Hotspots, Nieuws februari 22, 2019

Facebook Comments